โต้วาที

หนังสือรางวัลซีไรต์

เรื่อง การอ่านพิจารณาหนังสือ

การพิจารณาหนังสือ

การพิจารณาหนังสือเป็นการประเมินคุณค่าหนังสือด้านต่าง ๆ   ถ้าผู้อ่านรู้หลักการประเมินจะทำให้การอ่านหนังสือมีคุณค่าและความหมายยิ่งขึ้น   เมื่ออ่านแล้วสามารถแสดงความคิดเห็นเชิงประเมินคุณค่าของหนังสือได้อย่างมีหลักเกณฑ์ ผู้อ่านจะเข้าใจหนังสือนั้นได้อย่างลึกซึ้งและ         การพิจารณาหนังสือของตนจะมีประโยชน์แก่ผู้อื่นด้วย

หนังสือมีหลายประเภทให้เลือกอ่าน แต่ละประเภทก็มีรายละเอียดหรือโครงสร้างแตกต่างกันไปตามลักษณะหนังสือประเภทนั้น ๆ ดังนี้

๑. ข่าว (NEWS) คือการรายงานเหตุการณ์หรือเรื่องราวที่เกิดขึ้น ซึ่งอยู่ในความสนใจใคร่รู้ของประชาชน

๑.๑ ประเภทของข่าว ข่าวแบ่งเป็นสองกลุ่มคือ

๑) ข่าวหนัก คือข่าวที่มีเนื้อหาสาระหนักสมองและมีความสำคัญเกี่ยวข้องกับคนส่วนใหญ่ เช่นข่าวการเมือง ข่าวเศรษฐกิจ และสังคม ข่าวการศึกษา ข่าวแรงงาน ฯ

๒) ข่าวเบา คือข่าวที่มีเนื้อหาสาระเบาสมอง มุ่งให้ความตื่นเต้นเพลิดเพลินแก่ผู้อ่านมากกว่าอย่างอื่น เช่น ข่าวอาชญากรรม ข่าวบันเทิง ข่าวกีฬา ฯลฯ

๑.๒ โครงสร้างของข่าว แบ่งออกได้ ๓ ส่วนใหญ่ ๆ ดังนี้

๑) พาดหัวข่าว (Headline) เป็นจุดดึงดูดความสนใจ และบอกให้ผู้อ่านรู้ว่าประเด็นสำคัญที่สุดของข่าวนั้นคืออะไร ข่าวที่มีความสำคัญมากไม่สามารถเก็บใจความสำคัญไว้ในพาดหัวข่าวได้เพียงพอ อาจมีการพาดหัวข่าวรอง (Sub headline) เพิ่มเติมไว้อีกส่วนหนึ่ง โดยมีใจความที่ขยายให้ชัดเจนขึ้น

๒) ความนำหรือวรรคนำ (Lead) เป็นส่วนที่ต่อเนื่องจากพาดหัวข่าวและพาดหัวข่าวและพาดหัวข่าวรอง โดยผู้เขียนจะจับประเด็นสำคัญของเหตุการณ์ทั้งหมดรายงานให้ผู้อ่านรับรู้ทันทีอย่างสั้น ๆ ว่ามีอะไรเกิดขึ้น

๓) เนื้อข่าว (Body) เป็นรายละเอียดของเหตุการณ์หรือเรื่องราวที่เกิดขึ้น

๑.๓ การอ่านพิจารณาคอลัมน์ต่าง ๆ จากหนังสือพิมพ์

๑. พาดหัวข่าวเป็นการตั้งชื่อข่าวให้กะทัดรัดและพิมพ์ด้วยตัวอักษรใหญ่เป็นพิเศษ เพื่อดึงดูดความสนใจการพาดหัวข่าวที่ดีมีลักษณะดังนี้

๑) หัวข่าวตรงกับสาระของข่าว ผู้เขียนข่าวไม่ควรพาดหัวข่าวไม่ตรงกับ เนื้อหาสาระของข่าว เพื่อเรียกร้องความสนใจ

๒) หัวข่าวให้ภาษาที่กะทัดรัด เข้าใจง่าย ไม่ใช้ภาษาที่ก่อให้เกิดความเข้าใจผิด และใช้คำผิดความหมาย เพียงเพื่อผลประโยชน์ทางการขาย โดยไม่คำนึงถึงคุณค่าทางภาษา

๒. เนื้อหาของข่าว มีแนวพิจารณาดังนี้

๑) เนื้อหาข่าวที่ดี ต้องเป็นจริงตามเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ไม่ควรมีความคิดเห็นหรือเพิ่มเนื้อหาตามใจผู้เขียนเพื่อให้ผู้อ่านชื่นชอบ ข่าวที่ดีต้องเป็นข่าวที่ส่งผลกระทบต่อคนหมู่มากหรือส่วนรวม เช่น ข่าวการเมือง การเลือกตั้ง ข่าวการปกครอง ข่างสังคม ข่าวเศรษฐกิจ ข่าวการประกอบอาชีพหรือข่าวเกี่ยวกับการอนามัย เป็นต้น ไม่ควรเป็นข่าวของคนใดคนหนึ่งเพื่อย่อย่องเชิดชู โดยมุ่งหวังประโยชน์ส่วนตนเป็นที่ตั้ง และต้องเป็นข่าวที่ไม่ทำลายความมั่นคงของชาติ ความสงบสุขของประชาชน และศีลธรรมอันดีงาม

๒) ภาษาที่ใช้ควรเป็นภาษา ไม่ควรใช้ภาษาหยาบคาย

๓) การเล่าเหตุการณ์ในข่าวควรเล่าตามลำดับตั้งแต่ต้นจนจบ ไม่ปิดบังอำพรางมีเงื่อนงำสลับซับซ้อน

๔) การเล่าเกตุการณ์ทุกตอน ต้องอ้างอิงหลักฐานที่มา สถานที่ เวลา รวมถึงบุคคลที่เกี่ยวข้องเพื่อให้ผู้อ่าน